arburn3.jpg

 

Koordinat:

40° 16´ 02.73" K  - 26° 17´ 57.41" D

Kayacık Dere kaynağının güney yamaçlarını oluşturan ve kuzey batıya doğru alçalan tepelerden Hill 100 ve Müselles Tepe’den sonra yer alan, 90 metre yüksekliğindeki tepedir.

Koordinat:

Kaynak (Kayacık Tepe batı yamacı)  :  40° 16´ 04.20" K - 26° 17´ 57.33" D

Ağıl Dere ile birleştiği nokta                : 40° 15´ 44.34" K - 26° 17´ 18.34" D

Sarıbayır silsilesi üzerindeki Besim Tepe – Vefik Tepe bölümünün batı yamaçlarını oluşturan Abdal Bayırı ve Damakçılık Bayırı’nı küçük sırtlara ayıracak şekilde parçalayan Ağıl Dere’nin kollarından biridir. Çukur Dere; Kayacık Tepe’nin batı yamaçlarından doğarak güneybatıya doğru akmaya başlayıp, kaynaktan 1200m sonra Ağıl Dere’ye karışır. Bölgedeki diğer dereler gibi ancak yağmur zamanı yatağında su bulunur.

Koordinat: 40° 12´ 51.36" K - 26° 16´ 58.71" D

Kuzeydoğu - Güneybatı istikametinde uzanan ve alçalan Topçular Sırtı’nın güney bölümünü teşkil eden Kavakdere Sırtı’nın batıya doğru çıkıntı yaptığı ufak sırt hattının ucundaki yükseltidir. Kabatepe Dinlenme Tesisleri kavşağından ( İstikamet açısı 61°, mesafe 550m) Conkbayırı tek yönlü yola girilip 500m yol alındığında, yolun sağında (doğusunda) görülen, Karayörük Dere ötesinde çam ağaçlarıyla kaplı 30m yüksekliğinde tepedir.

Koordinat:

40° 15´ 20.64" K - 26° 18´ 44.64" D

Kurt Dere ile Kör Dere kavşağından önce kuzeye sonra da batıya doğru 950 metre uzanan Besim Sırtı, Sarıbayır Silsilesi’nin zirveler hattına ulaştığında 283 metre yüksekliğinde Besim Tepe’yi oluşturur. Conk Bayırı zirvesindeki Atatürk anıtından kuş uçuşu 500 m kuzeydoğuda yer alan tepe, burada görev yapan Üsteğmen Besim Efendi’nin adını yaşatmak üzere onun ismi ile anılmıştır. Tepe aynı zamanda Sinem Tepe olarak da adlandırılmaktadır ama bu ismin neden konulduğuna dair bilgi yoktur.

Koordinat:

40° 13´ 53.63" K - 26° 18´ 05.25" D

Adana Bayırı; Conkbayırı yükseltisinden güneybatıya doğru alçalan ve Kaba Tepe’de son bulan, muharebeler sırasında üstünde ve doğusunda Türk topçusunun mevzilendiği sırt olması dolayısıyla “Topçular Sırtı” olarak adlandırılan sırtın orta bölümünde yer alır. Kemalyeri olarak bilinen tepeden doğan Mersin Dere ile Keklik Dere arasında bulunan Adana Bayırı kabarıntısı, güney doğuya doğru 1300 metre gittikçe alçalarak Karayörük Dere’de son bulur.

Koordinat:

Kaynak                                  :  40° 15´ 53.01" K - 26° 18´ 23.53" D

Ağıl Dere ile birleştiği nokta: 40° 15´ 41.73" K - 26° 18´ 34.63" D

Sarıbayır silsilesi üzerindeki Besim Tepeler – Conk Bayırı bölümünün batı yamaçlarını küçük sırtlara ayıracak şekilde parçalayan Ağıl Dere’nin bir koludur. Sarp Dere, 100 Rakımlı Tepe(Hill100)nin doğusundan ve Kumtorbası Sırtı(Sandbag Ridge) kuzeyinden doğarak güneybatıya doğru akmaya başlar. Kaynaktan 1km ilerde 92 Rakımlı Tepe güneyinden gelen kol (Kings Own Avenue) ile birleşip güneybatıya doğru yoluna devamla 400m sonra Ağıl Dere’ye karışır. Bölgedeki diğer dereler gibi ancak yağmur zamanı yatağında su bulunur.

Koordinat: 40° 16´ 05.14" K - 26° 22´ 27.36" D

Bugün terk edilerek hemen hiç iz kalmamış olan Bahşi Köy, 1354 yılında Türklerin Anadolu’dan Rumeli’ye geçişi ile Gelibolu Yarımadası’nın orta bölümünde kurulan ilk Türk köylerinden biridir. Bahşi Köy ve yöresindeki Yalova, Büyük Anafarta, Beşyol, Karainebeyli gibi köylere ilk yerleşenler Oğuz boylarından Keçeli (Karakeçili) Yörükleridir.

Koordinat:

40° 15´ 28.42" K - 26° 18´ 37.13" D

Besim Tepeleri oluşturan iki tepeden biri olan Sinem Tepenin 200 metre batısında, Abdal Bayırını teşkil eden yamaçta bulunmaktadır.

Koordinat:

40° 16´ 02.09" K - 26° 18´ 14.74" D

Kayacık Dere’nin kaynağını oluşturan tepelerden biridir. 100 Rakımlı Tepe; Asma Dere – Sarp Dere – Kayacık Dere vadileri arasında yükselen sırt hattı üzerinde, en doğuda ve en yükseğidir. Bu sırt hattındaki diğer tepeler, Müselles (Üçgen) Tepe ve Kayacık Tepedir. Adı 100 Rakımlı Tepe olsa da yüksekliği 106 metre olup, muharebeler sırasında devamlı Türklerin elinde olduğu halde kaynaklarda özel bir isimle anılmamıştır. İngilizlerin adlandırdığı Hill 100 (100 Rakımlı Tepe) olarak bilinmektedir.

Koordinat :    40° 15´ 51.12" K - 26° 18´ 17.80" D

Damakçılık Bayırı’nı oluşturan güneybatı – kuzeydoğu istikametinde uzanan sırtlar hattının en güneyde bulunan ve 4 dere tarafından (Ağıl Dere – Sarp Dere – Karaağıl DereAsma Dere ) baklava dilimi gibi şekillendirilmiş, 1300 metre uzunluğundaki sırtın kuzeydoğu bölümüne İngilizlerce verilen isimdir. Türkler tarafından bu sırta bir ad verilmemiştir.

Koordinat:

Kaynak                                 :          40° 15´ 33.02" K - 26° 18´ 49.63" D

Ağıl Dere ile birleştiği nokta:         40° 15´ 36.62" K - 26° 17´ 37.90" D

Sarıbayır silsilesinin (Kocaçimen Tepe – Besim Tepeler – Conk Bayırı ve güneye uzanımı) Abdal Geçidi ile Sinem Tepe’nin güneybatısındaki boyun noktası arasındaki 600 metrelik bölümünün batı yamaçlarını oluşturan Abdal Bayırı, Karaağıl Dere'nin kolları tarafından güneydoğu – kuzeybatı istikametinde bölünmüştür. Ağıl Dere’nin en büyük kolu olan Karaağıl Dere Bedford Sırtı batısında Ağıl Dere ile birleşir. Birleşme noktasından itibaren Karaağıl Dere kaynak noktalarına doğru ilerlendiğinde Bedford Sırtı kuzeyini takiben 650 metre doğuya doğru devam edildiğinde Karaağıl Deresi iki kola ayrılır. Bu iki nokta arası İngilizlerce, bölgede görev yapan 13’üncü İngiliz(Western) Tümeni 39’uncu Tugay 7/North Staffordshire Taburu anısına Stafford Valley(Gully) (Stafford vadisi- deresi) olarak anılmaktaydı.

Koordinat:

Kaynak:                                40° 15´ 10.19" K - 26° 18´ 09.37" D

Orta bölüm:                          40° 15´ 42.09" K - 26° 17´ 32.11" D

Denize döküldüğü nokta:  40° 15´ 42.27" K - 26° 16´ 19.74" D

Sarıbayır silsilesinin (Kocaçimen Tepe – Besim Tepeler – Conk Bayırı ve güneye uzanımı) batıya doğru alçalan yamaçlarını küçük sırtlara ayıracak şekilde parçalayan dereler güneyden kuzeye; Sazlı Dere – Çatlak Dere – Ağıl Dere – Kayacık Dere – Asma Dere'dir.  Ağıl Dere; anılan dereler içinde 6 km² havzası ile en geniş olanı olup, ana kolu 3600 metre uzunluğundaki yolculuğuna Şahin Sırtı kuzeyinden başlayıp kuzeybatıya doğru akar. Bedford Sırtı kuzeybatısında doğudan gelen ve en büyük kolu olan Karaağıl Dere ile birleşip yoluna devam eder. İkiyüz metre devamında Sarp Dere ve bundan 400 metre sonra da Çukur Dere’yi bünyesine katarak batıya doğru döner, Arpaören Mevkii batısından Ege Denizi’ne kavuşur.

Koordinat:

40° 15´ 33.45" K - 26° 17´ 55.19" D

Adı bu bölgede görev yapan Yeni Zelanda – Avustralya Tümeni kuruluşuna sonradan dâhil olan Yeni Zelanda Atlı Piyade Tugayı 11’inci Kuzey Auckland Bindirilmiş Piyade Taburu Komutanı Yarbay James Neil Mc Carroll’a izafeten verilmiştir. Türkler tarafından bu tepeye bir isim verilmemiştir.

Koordinat:

40° 15´ 33.02" K - 26° 18´ 06.43" D

Adının bu bölgede görev yapan 13’üncü Western Tümeni (İngiliz) 39’uncu Tugay 9/Royal Warwickshire Alayı (Royal Warwickshire Alayı 9’uncu Tertip Taburu) tarafından verildiği değerlendirilmektedir. Türkler tarafından bu tepeye bir isim verilmemiştir.

 

Koordinat:

40° 15´ 26.04" K - 26° 18´ 02.25" D

Adının bu bölgede görev yapan 54’üncü East Anglikan Tümeni (İngiliz) tarafından verildiği değerlendirilmektedir. Türkler tarafından bu tepeye bir isim verilmemiştir.

 

Koordinat:

40° 15´ 36.18" K - 26° 17´ 52.68" D

Adını bu bölgede görev yapan 54’üncü İngiliz Tümenine mensup bir subaydan aldığı değerlendirilmektedir. Türkler tarafından bu tepeye bir isim verilmemiştir.

 

Koordinat:

40° 15´ 36.18" K - 26° 17´ 52.68" D

40° 15´ 25.44" K - 26° 18´ 19.11" D noktaları arası

Adını bu bölgede görev yapan 54’üncü İngiliz Tümeni 162’nci Tugay 1/5 Bedfordshire Taburundan almıştır. Türkler tarafından bu sırta bir isim verilmemiştir.

 

 Koordinat:

  40° 15´ 17.45" K - 26° 17´ 55.69" D

Conkbayırı’ndan güneybatı yönünde denize doğru uzanan 1250 metre uzunluğundaki Şahin Sırtı’nın bitiminde arazi üç kola ayrılarak denize doğru alçalmaya devam eder. Bu kollardan;

1’inci Kol (Kuzeybatı) Cheshire SırtıYayla Tepe uzanımı,

2’nci Kol (Batı) Pilav TepeHalit ve Rıza Tepe – Mahmuz Sırtı hattı,

3’üncü Kol ( Güneybatı) Keskin Tepe – Keskin Sırt hattını oluşturur.

1’inci kolun üst bölümünde Çatlak Dere ile Ağıl Dere arasında bulunan Cheshire Sırta bu isim bölgede görev yapan 13’üncü İngiliz Tümeni 40’ıncı Tugay kuruluşundaki 8/Cheshire Alayı (Alayın 8’inci tertip taburu)’na izafeten verilmiştir. Bu sırt üzerindeki noktalara Türkler tarafından isim verilmediğinden literatürde İngilizce isimleri kullanılmaktadır.

 

Koordinat:

  40° 15´ 21.36" K - 26° 17´ 44.80" D 

Conkbayırı’ndan güney batı yönünde denize doğru uzanan 1250 metre uzunluğundaki Şahin Sırtı’nın bitiminde arazi üç kola ayrılarak denize doğru alçalmaya devam eder. Bu kollardan;

1’inci Kol (Kuzeybatı) Cheshire SırtıYayla Tepe uzanımı,

2’nci Kol (Batı) Pilav TepeHalit ve Rıza Tepe – Mahmuz Sırtı hattı,

3’üncü Kol ( Güneybatı) Keskin Tepe – Keskin Sırt hattını oluşturur.

1’inci kolun üst bölümünde Çatlak Dere ile Ağıl Dere arasında bulunan Cheshire Sırtı’nın Çatlak Dereye bakan yamaçları 20 metre civarında uçurumlardan oluşmasına karşın, Ağıl Dere tarafındaki yamaçlarının eğimi daha azdır. Başlangıçta çok dar olan sırt hattı, denize doğru genişler ve alçalır.

 

Koordinat:

  40° 15´ 10.42" K - 26° 18´ 01.46" D 

  40° 15´ 22.03" K - 26° 17´ 40.19" D

Conkbayırı’ndan güney batı yönünde denize doğru uzanan 1250 metre uzunluğundaki Şahin Sırtı’nın bitiminde arazi üç kola ayrılarak denize doğru alçalmaya devam eder. Bu kollardan;

1’inci Kol (Kuzeybatı) Cheshire Sırtı – Yayla Tepe uzanımı,

2’nci Kol (Batı) Pilav TepeHalit ve Rıza Tepe – Mahmuz Sırtı hattı,

3’üncü Kol ( Güneybatı) Keskin Tepe – Keskin Sırt hattını oluşturur.

1’inci kolun üst bölümünde Çatlak Dere ile Ağıl Dere arasında bulunan Cheshire Sırtı’nın Çatlak Dereye bakan yamaçları 20 metre civarında uçurumlardan oluşmasına karşın, Ağıl Dere tarafındaki yamaçlarının eğimi daha azdır.

 

Koordinat:

40° 15´ 13.17" K - 26° 16´ 55.69" D

Şapka Tepe; tam batıdan Conkbayırı’nın da üzerinde bulunduğu yüksek, stratejik öneme sahip sırta ulaşmak için denizden sonra ilk basamağı oluşturan yükselti olup, Şapka Tepe ve Mahmuz Sırtı bloğundan sonra doğuya doğru Çatlak Sırtı - Halit ve Rıza TepePilav TepeŞahin Sırtı hattından ilerlendiği takdirde kolaylıkla Conkbayırı’na varılabilmektedir. 

Anzac birliklerince 25 Nisan – 20 Mayıs arasında kuzeye karşı kendini emniyete almak ve yayılmayı kolaylaştırmak maksadıyla teşkil edilen dış postaların 3’üncüsü Halit ve Rıza Tepede oluşturulmuştu. 29 -30 Mayıs muharebelerinde bu mevzii Türkler tarafından elinden alınınca yeni dış postayı 2 numaralının kuzeyinde bulunan Şapka Tepede tesis etmişlerdi. Halit ve Rıza Tepedeki eski dış posta “Old No 3 Outpost” olarak adlandırılmıştı.

Mayıs sonundan 6 Ağustos tarihine kadar kıyıya yakın ilk tepeler hattı (Çatal Tepe- Balıkçı Damları – Mahmuz Sırtı – Şapka Tepe) Anzacların elinde, bu hattın karşısında da ( Kabak Sırtı – Keskin Tepe – Halit ve Rıza Tepe – Yayla Tepe) Türk hattı oluşturulmuştu.

6 Ağustos gecesi başlayan kuşatma taarruzunda bir kısım Anzac birliklerinin doğuya ve kuzeye doğru harekete geçtikleri nokta olan Şapka Tepe, ilerleyen günlerde Yeni Zelanda Tugayının karargâhı olarak kullanılmış, bir seyyar hastane tepenin batısına yerleştirilmişti. Bu hastanede tedavi sırasında ölenler için ve yakın çevredeki muharebe hattında can verenler 1919 yılında yeniden düzenlenen No 2 Outpost ve New Zealand No 2 Outpost mezarlıklarına gömülmüşlerdi.

Makaleler

11 Ağustos 2017
09 Ağustos 2017
31 Temmuz 2016
04 Nisan 2016
13 Ocak 2016
13 Aralık 2015
13 Aralık 2015
13 Aralık 2015
01 Aralık 2015
27 Kasım 2015
19 Kasım 2015

 

© 2015-2017 www.canakkalemuharebeleri1915.com